Đình Chi Đống
- Lịch sử hình thành
Theo lời các cụ cao niên trong làng cho biết: đình xưa vốn được khởi dựng lâu đời với quy mô to lớn bao gồm các hạng mục công trình: Tiền tế, Đại đình, Hậu cung, bộ khung gỗ lim chắc chắn. Ngôi đình xưa không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh của nhân dân mà còn là nơi hội họp bí mật của các đồng chí hoạt động cách mạng thời kỳ Pháp đô hộ. Trải qua biến cố của thời gian và chiến tranh, các hạng mục của đình đã xuống cấp hoặc không còn nữa.
Trong những năm kháng chiến chống Pháp 1947- 1949 tòa Tiền Tế 7 gian và tòa Đại đình bị phá hủy, dân làng phải đi sơ tán. Năm 1954, địch rút quân, nhân dân trở về làng tiếp tục lao động sản xuất, dựng lại ngôi đình nhỏ 3 gian để thờ Thánh trên nền đất đình cũ vào năm 1970.
Đến năm 1993, khi nhân dân xây chùa trên đất đình, dân làng đã tu sửa một số hạng mục của đình nhằm tôn tạo nơi thờ thành hoàng khang trang hơn. Năm 2001 đình tiếp tục được tu sửa hệ thống cánh cửa, đảo ngói…
Năm 2017 đình Chi Đống được xây dựng lại khang trang to đẹp như hiện nay.
- Cảnh quan môi trường, đất đai.
Đình Chi Đống tọa lạc ở vị trí giữa làng trên mảnh đất có diện tích 702.5m2. Đất đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng. Đình quay hướng Tây, xung quanh giáp khu dân cư của làng, trước mặt đình là nhà văn hóa thôn.
- Các công trình kiến trúc
Kiến trúc đình kiểu chữ Đinh gồm 3 gian hai chái Tiền tế, 2 gian Hậu cung. Bộ khung bằng chất liệu hiện đại. Bộ vì nóc tòa Tiền tế theo kiểu “con chồng giá chiêng”, vì nách kiểu cốn mê. Trên các bộ phận kiến trúc đắp vẽ cầu kỳ, nghệ thuật các đề tài trang trí cổ.
- Nhân vật được thờ
Đình thờ Nam Hải đại vương, hiện không có tài liệu lưu giữ và truyền khẩu về lai lịch công trạng của thần
- Các hiện vật tiêu biểu.
01 ngai thờ
01 bài vị
01 đỉnh hương
01 mâm bồng
01 hương án
02 ngựa thờ
01 long đình
03 hoành phi
07 đôi câu đối
Hiện vật mới bổ sung thế kỷ XXI
- Di sản văn hóa phi vật thể gắn với di tích
Lễ hội truyền thống ngày 5/2 âm lịch.
Trong lễ hội có các hình thức tế lễ đức Thánh cùng các trò chơi dân gian được tổ chức ở sân đình.
- Công tác bảo vệ, phát huy giá trị di tích
Đình Chi Đống từ xưa tới nay vẫn luôn là trung tâm sinh hoạt của nhân dân, được nhân dân bảo vệ gìn giữ. Các công trình của di tích gần đây đã được nhân dân quan tâm tu bổ tôn tạo. Di tích đã được xây tường bao bảo vệ tránh sự xâm lấn đất đai di tích. Cảnh quan, quy mô kiến trúc ngày càng khang trang tố hảo. Các hoạt động tâm linh tại di tích được quan tâm tổ chức tốt, nhân dân tham gia nhiệt tình.
- Đánh giá giá trị di tích
Giá trị về lịch sử, văn hóa: Đình làng Chi Đống là công trình tâm linh, trung tâm sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân địa phương. Ngày nay các hoạt động văn hóa tại di tích vẫn tiếp tục góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, giữ gìn tình đoàn kết cộng đồng làng xóm.
Giá trị về kiến trúc, nghệ thuật, thẩm mỹ: Đình tuy mới phục dựng nhưng theo dáng vẻ truyền thống với nghệ thuật đắp vẽ, trang trí kiến trúc và đồ thờ tự tinh xảo nghệ thuật.
+ Phân loại di tích
Thuộc loại hình di tích lịch sử.